Book Creator

ΙΡΛΑΝΔΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ

by Themis Bakas

Cover

Loading...
ΙΡΛΑΝΔΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ
Loading...
Loading...
Loading...
Θέμης Μπάκας
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
Αν και μόνο τις τελευταίες δύο δεκαετίες η ιρλανδική μουσική έχει αποκτήσει αναγνώριση σε διεθνή κλίμακα, οι ρίζες της μπορούν να εντοπιστούν πριν από σχεδόν δύο χιλιάδες χρόνια, όταν οι Κέλτες έφτασαν στην Ιρλανδία. Έχοντας εγκατασταθεί στην Ανατολική Ευρώπη από το 500 π.Χ., οι Κέλτες άφησαν το σημάδι τους στους μουσικούς πολιτισμούς της Ισπανίας, της Βρετάνης (Βόρεια Γαλλία) καθώς και στη Σκωτία και την Ουαλία. Ωστόσο, στην Ιρλανδία η κέλτικη επιρροή βρήκε πρόσφορο έδαφος να εξελιχθεί και να επιζήσει με την πάροδο των χρόνων.
Η παραδοσιακή ιρλανδική μουσική ξεκίνησε ως μια προφορική παράδοση, που μεταβιβαζόταν από γενιά σε γενιά και από στόμα σε στόμα, απλά ακούγοντας τους στίχους και την μουσική. Μόλις το 1762, τα αδέρφια Neale δημοσίευσαν 49 μελωδίες παραδοσιακών ιρλανδικών τραγουδιών, σε μια προσπάθεια να γίνει μια επίσημη καταγραφή των μελωδιών. Η καταγραφή και συλλογή των παραδοσιακών ιρλανδικών μελωδιών συνεχίζεται μέχρι και σήμερα και το Ιρλανδικό Αρχείο Παραδοσιακής Μουσικής στο Δουβλίνο διαθέτει τη μεγαλύτερη συλλογή παραδοσιακής και λαϊκής μουσικής στον κόσμο. Κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Λιμού την δεκαετία του 1840, ένα εκατομμύριο Ιρλανδοί έχασαν τη ζωή τους και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μεγάλο μέρος της παράδοσης με τη μορφή τραγουδιών, ιστοριών και μελωδιών, χάθηκε μαζί τους. Το κύμα μετανάστευσης (άνω των δύο εκατομμυρίων ανθρώπων) που ακολούθησε, αν και καταστροφικό, βοήθησε στη διάδοση της ιρλανδικής μουσικής. Χιλιάδες Ιρλανδοί απλώθηκαν σε όλο τον κόσμο και ένα ιρλανδικό μουσικό δίκτυο ιδρύθηκε γρήγορα σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη, το Σικάγο και η Βοστώνη, όπου υπήρχε συγκεντρωμένος ένας σημαντικός ιρλανδικός πληθυσμός.
Μέχρι τις αρχές τις δεκαετίας του ‘60, η ιρλανδική μουσική αναπαραγόταν μόνο σε ιδιωτικές κατοικίες, σε δρόμους και αγορές. Σε ορισμένα μέρη της χώρας άρχισε να αναπαράγεται στις παμπ (pub sessions) τη δεκαετία του 1930, αλλά η μουσική στις παμπ εισήχθη κυρίως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η αναβίωση της ιρλανδικής μουσικής στις παμπς, διευκολύνθηκε κυρίως από δύο παράγοντες: τον σχηματισμό του CCÉ, μιας σημαντικής πολιτιστικής οργάνωσης που επιδίωξε να προωθήσει τον ιρλανδικό πολιτισμό και το έργο του συνθέτη Seán Ó Riada, που με την δημιουργία του μουσικού συγκροτήματος Ceoltoiri Chualann αναδιαμόρφωσε την παραδοσιακή ιρλανδική μουσική.
Σήμερα, τον 21ο αιώνα, με την ιρλανδική παραδοσιακή μουσική να απολαμβάνει κάθε επιτυχία, φαίνεται ότι το μέλλον της είναι ασφαλές. Ωστόσο, τίθενται ερωτήματα ως προς το κατά πόσο η ακεραιότητα της παραδοσιακής ιρλανδικής μουσικής έχει διαβρωθεί από τη συνεχή αναπαραγωγή των μελωδιών με διαφορετικά μουσικά στυλ.
Είδη τραγουδιών και μουσικά όργανα
Τα παραδοσιακά ιρλανδικά τραγούδια μπορούν να χωριστούν σε δύο πολύ γενικές κατηγορίες:
Τα «αργά» τραγούδια – μπαλάντες 
και τα «γρήγορα» τραγούδια χορού
Και οι δύο κατηγορίες καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα θεματολογίας που κυμαίνεται από το βαθιά πολιτικό έως το ενδεχομένως άσεμνο, από την τραγωδία μιας ερωτικής απογοήτευσης έως την τραγωδία μιας απεργίας ζυθοποιίας, από τον επαναστατικό θρίαμβο μέχρι και την κατανάλωση αλκοόλ (drinking songs).
Τα κύρια παραδοσιακά όργανα της ιρλανδικής μουσικής είναι το βιολί, το ιρλανδικό φλάουτο, η σφυρίχτρα – φλάουτο (tin whistle ή flageolet), η κελτική άρπα (που αποτελεί και το λογότυπο της μπύρας Guinness), οι αυλοί uilleann (μοιάζουν με την σκωτσέζικη γκάιντα, αλλά έχουν πιο “γλυκό” ήχο) και το bodhrán (προφέρεται «μποντ-χραν» και είναι ένα είδος τύμπανου). Πιο πρόσφατα, το ιρλανδικό μπουζούκι (δημιουργήθηκε με έμπνευση το ομώνυμο ελληνικό μουσικό όργανο), η ακουστική κιθάρα, το μαντολίνο και το μπάντζο έχουν βρει το δρόμο τους στον ήχο της παραδοσιακής μουσικής.
Δημοφιλή τραγούδια 
Ο παραδοσιακός ιρλανδικός ήχος φαίνεται ότι έχει βρει ανταπόκριση και στην Ελλάδα. Τα τελευταία χρόνια οι ελληνικές παμπ διοργανώνουν στις 17 Μαρτίου που είναι η ημέρα του Αγίου Πατρικίου (Saint Patrick’s Day) μουσικές βραδιές και εκδηλώσεις. Μια αναζήτηση στις διαδικτυακές μουσικές πλατφόρμες αποκαλύπτει πολλές λίστες με παραδοσιακά ιρλανδικά τραγούδια που ακούγονται στις παμπ. Μερικά από αυτά είναι τα:  The Wild Rover (The Dublin City Ramblers)Dirty Old Town (The Dublin City Ramblers)Whiskey in the Jar (The Dubliners)I’ll Tell Me Ma (The Blarney Lads)The Streets of New York (The Jollybeggarmen)Seven Drunken Nights (Patsy Watchorn)The Irish Rover (The Pogues and The Dubliners)Rocky Road to Dublin (Brush Shiels) και τόσα ακόμα που θα μπορούσε κανείς να αφιερώσει ώρες για να τα απαριθμήσει. 
Επέλεξα να αναφερθώ στα τρία τραγούδια που θυμάμαι πιο έντονα, λόγω της ιστορίας που κρίβεται πίσω από αυτά
PrevNext